رئیس مرکز مطالعات راهبردی و پیشرفت آبادانی بنیاد علوی گفت: بنیاد علوی توانسته حدود ۲۳۰۰ مسجد و گروه جهادی را سازماندهی کرده و در نقاط مختلف به کار گیرد.

به گزارش روابط عمومی موسسه سلامت علوی، معتمدی رئیس مرکز مطالعات راهبردی و پیشرفت آبادانی بنیاد علوی، با اشاره به چهار مأموریت اصلی این بنیاد شامل از جمله «پیشرفت اقتصادی و توانمندسازی مناطق محروم مبتنی بر اشتغال پایدار»، «ارتقای سلامت محرومین»، «عدالت آموزشی برای دانش‌آموزان کم‌برخوردار» و «زیرساخت و آبادانی»، از بازخوانی اقدامات بنیاد در بحران اخیر خبر داد و گفت: برخلاف رویه معمول که ابتدا تیم‌های واکنش سریع وارد عمل می‌شوند، مرکز مطالعات ما هم‌اکنون در حال مدلسازی درس‌آموخته‌هایی است که نشان می‌دهد «سرمایه اجتماعی» نقشی کلیدی‌تر از تزریق مالی صِرف در بحران‌ها دارد.

معتمدی در ادامه گفت: ما موظفیم دانشِ لازم برای تصمیم‌سازی در حوزه‌های چهارگانه بنیاد را تولید کنیم، مدل‌های مداخله مؤثر طراحی کنیم، و اثربخشی و کارایی اقدامات جاری را رصد کنیم. در نهایت، این دانش‌ها را در اختیار مدیران ارشد برای تصمیم‌گیری قرار می‌دهیم.

وی با بیان اینکه جنگ تحمیلی اخیر یک بحران غیرمنتظره با ابعاد وسیع بود، اظهار کرد: در شرایط عادی، مراکز مطالعاتی ابتدا تئوری‌پردازی و مدلسازی می‌کنند، سپس مداخله عملیاتی آغاز می‌شود. اما در بحران‌های ناگهانی، ابتدا تیم‌های واکنش سریع وارد عمل می‌شوند و پس از آن، مرکز مطالعات وارد می‌شود تا اقدامات را رصد، تحلیل و درس‌آموخته‌ها را استخراج کند. ما اکنون در حال مدلسازی الگوهای تکرارپذیر برای بحران‌های احتمالی آینده هستیم – هرچند امیدواریم چنین بحرانی پیش نیاید.»

رئیس مرکز مطالعات راهبردی بنیاد علوی با اشاره به اینکه اقدامات میدانی بنیاد، مبنای نظری معتبری در ادبیات جهانی دارد، گفت: در بررسی‌های خود دریافتیم آنچه در بحران‌های بزرگی مثل زلزله ژاپن یا طوفان کاترینا بیشترین کارایی را داشته، سرمایه اجتماعی بوده است. ما سه شکل برای سرمایه اجتماعی قائل هستیم: سرمایه اجتماعی پیوندی : پیوندهای عاطفی درون خانواده، دوستان و فامیل که در ساعات و روزهای اولیه بحران فعال می‌شود/سرمایه اجتماعی بین‌گروهی: ارتباط بین گروه‌های مختلف اجتماعی/ سرمایه اجتماعی عمودی یا ارتباطی: ارتباط جامعه محلی با نهادها و سازمان‌های صاحب قدرت

معتمدی تأکید کرد: الگوی عملیاتی بنیاد علوی هر سه سطح این سرمایه را پوشش می‌دهد و عمدتاً به گروه‌ها و شبکه‌های محلی – شامل گروه‌های جهادی و مساجد – مراجعه کرده است.

وی با ارائه یک آمار مشخص گفت: بر اساس اطلاعات ما، بنیاد علوی توانسته حدود ۲۳۰۰ مسجد و گروه جهادی را سازماندهی کرده و در نقاط مختلف به کار گیرد.

معتمدی اعتماد را عنصر کلیدی در فعال‌سازی سرمایه اجتماعی دانست و افزود: «کاری که بنیاد علوی به خوبی انجام داد این بود که در گام اول، از طریق توزیع غذا و کمک‌های معیشتی، توانست اعتماد اولیه را در جوامع محلی رقم بزند. این اعتماد باعث شد شبکه‌های مردمی، مساجد و ریش‌سفیدان محلی فعال شوند. در گذشته نیز همواره از ظرفیت همین مساجد و معتمدان محلی استفاده می‌کردیم.

رئیس مرکز مطالعات بنیاد علوی با اشاره به شرایط خاص بحران جنگ گفت: در شرایط عادی، پروتکل‌های ما بر اساس محرومیت یا برخورداری مناطق تعریف می‌شد. اما در این بحران، آن پروتکل‌ها را کنار گذاشتیم و مستقل از این که منطقه‌ای برخوردار یا کم‌برخوردار باشد، مداخلات را سازماندهی کردیم. البته با محدودیت‌هایی در منابع انسانی و مالی نیز مواجه بودیم.

معتمدی در جمع‌بندی تأکید کرد: درس بزرگ این بحران این است که در مواقع اضطراری، زیرساخت‌های نرم (شبکه‌های اجتماعی و سرمایه اعتماد) بسیار مؤثرتر از زیرساخت‌های سخت (تزریق مالی و منابع فیزیکی) عمل می‌کنند. کاری که اکنون انجام داده‌ایم، آسیب‌شناسی، دسته‌بندی و تبیین نظری همین اقدامات است تا برای آینده الگوی مدونی داشته باشیم.